Roos kreeg door narratieve therapie een ‘relaxter’ leven na langdurige trauma.
Narratieve therapie heeft de kracht om levens te transformeren door mensen te helpen hun verhalen te herzien en te herstructureren. In de volgende case study verkennen we hoe een cliënte met langdurige traumatische ervaringen haar trauma verwerkte en een gebalanceerd, gelukkiger leven bereikte.
Definitie van narratieve therapie
Narratieve therapie is een vorm van cognitieve gedragstherapie die zich richt op het herstructureren van de verhalen die mensen over zichzelf en hun ervaringen vertellen. Deze therapievorm gaat ervan uit dat onze identiteit gevormd wordt door de verhalen die we onszelf en anderen vertellen. Door problematische verhalen te identificeren en te herzien, helpt narratieve therapie cliënten om nieuwe, positievere verhalen te creëren die hun zelfbeeld en hun manier van omgaan met uitdagingen verbeteren. De therapie legt de nadruk op de cliënt als de expert van zijn/haar eigen leven en moedigt hen aan om hun persoonlijke ervaringen in een nieuw licht te zien, waardoor ze een gevoel van controle en veerkracht ontwikkelen.
Roos, een vrouw van midden veertig, kwam naar de therapie met een lange geschiedenis van trauma. Vanaf haar kindertijd had ze te maken met emotionele en fysieke mishandeling, wat haar zelfbeeld en geestelijke gezondheid ernstig had beschadigd. Ondanks haar inspanningen om verder te gaan, bleef ze worstelen met angst, depressie en een gevoel van waardeloosheid. Deze negatieve ervaringen hadden zich diepgeworteld in haar denkpatroon waardoor haar dagelijks functioneren op bijzonder negatieve wijze werd beïnvloed.
Roos lange termijn geheugen
In de narratieve therapie begon Roos met het verkennen van haar levensverhaal. Het lange termijn geheugen, dat haar trauma’s en de bijbehorende emoties bewaarde, speelde een cruciale rol in dit proces. Door samen met haar therapeut deze herinneringen naar boven te halen en deze gedetailleerd op te schrijven kon Roos de gebeurtenissen vanuit een nieuw perspectief bekijken. Deze benadering, waarbij de focus ligt op het hervormen van het persoonlijke narratief, gaf haar de mogelijkheid om haar ervaringen opnieuw te interpreteren en een betekenisvolle, realistische context te geven.
Door je verhaal op te schrijven, herschrijf je niet alleen je verleden, je hervindt jezelf.
Hervorming van Roos verhaal
De therapeut moedigde Roos aan om haar verhaal te vertellen en te herschrijven. Dit proces omvatte het identificeren van negatieve zelfopvattingen die voortkwamen uit haar trauma en deze uit te dagen door positieve, ondersteunende verhalen te creëren. Roos begon te erkennen dat haar trauma niet haar volledige identiteit bepaalde. Door de herinneringen uit haar lange termijn geheugen te integreren in een nieuw, krachtiger narratief, kon ze de invloed ervan op haar korte termijn geheugen en dagelijkse leven verminderen.
Korte termijn geheugen en huidig functioneren
Door haar narratief te hervormen, verminderde de negatieve impact van Roos lange termijn geheugen op haar korte termijn geheugen. Ze was niet langer constant getriggerd door kleine dagelijkse gebeurtenissen die haar aan het verleden deden denken. In plaats daarvan kon ze deze triggers herkennen, begrijpen en op een gezonde manier reageren. Dit verminderde haar angst en depressie aanzienlijk en verbeterde haar algehele geestelijke gezondheid.
Theorie van Joke van Saane in de praktijk.
Joke van Saane *1, een vooraanstaande psycholoog, stelt dat onze persoonlijke verhalen een fundamentele rol spelen in hoe we onze identiteit en realiteit begrijpen. Volgens haar theorie zijn onze zelfopvattingen sterk verbonden met de verhalen die we onszelf en anderen vertellen. Door deze verhalen te herzien, kunnen we onze identiteit hervormen en een positievere, meer veerkrachtige versie van onszelf creëren. Van Saane benadrukt ook het belang van sociale en culturele contexten in dit proces, omdat deze onze verhalen en daarmee onze zelfpercepties sterk beïnvloeden.
Transformatie en nieuwe identiteit
Roos nieuwe narratief stelde haar in staat om de controle over haar leven terug te krijgen. Ze begon zichzelf te zien als een overlevende in plaats van een slachtoffer, wat haar zelfvertrouwen en veerkracht aanzienlijk versterkte. Deze verschuiving in zelfperceptie stelde haar in staat om gezonde relaties op te bouwen, haar carrière te verbeteren en een gelukkiger en meer gebalanceerd leven te leiden.
Het resultaat
Roos haar reis door narratieve therapie toont de kracht van verhalen in het helen van trauma. Door haar lange termijn geheugen te gebruiken om haar verleden te begrijpen en te herstructureren, kon ze de negatieve invloed op haar korte termijn geheugen verminderen en een nieuw, positief narratief creëren. Deze benadering, onderstreept het belang van verhalen in het vormen van onze identiteit en het bereiken van geestelijk welzijn. Roos ervaring is een inspirerend voorbeeld van hoe narratieve therapie mensen kan helpen hun trauma te verwerken en een gelukkig, gebalanceerd leven te leiden.
1.) Joke van Saane, Gebroken verhalen aan de keukentafel. (2020)